PARADOXICAL
The faith chroniclesSunday, January 18, 2026
Back to 2016 (A reflection on 2016 photos)
Back to 2016
(Ano Ba 'Tong Pinasok Ko? A reflection on my 2016 work-related photos)
Sari-saring alaala at emosyon ang naglaban-laban, naghalu-halo, at nagtagisan sa aking isipan nang buksan kong muli ang folder na "2016" sa aking lumang external drive. Deleted na ang mga files na ito sa lumang desktop at laptop ko, kaya't buti at naisave ko ang karamihan ng mga larawan at artikulo. Ngunit tanda ko na may ilang mga 'pics' din ang nawawala at di ko na mahanap pa sa di malamang dahilan. (Navirus? Nadelete ko nang 'di nalalaman?)
Tandang-tanda ko pa ang pagdating ko rito sa munisipyo ng Bayambang sa probinsya ng Pangasinan noong Agosto ng 2016 matapos ang 25 na taong pamamalagi sa Maynila. Pagod na 'ko nun sa mahabang panahon ng pakikipaglaban sa siyudad, kaya't parang grasyang dumating sa buhay ko ang oportunidad na makapaglingkod dito sa sarili kong bayan. (Actually, ikalawang bayang pinagmulan, dahil ipinanganak ako sa Pandacan.)
Down na down ako nun kasi nanalo sa eleksyon si Digong Duterte, pero gets ko naman kung bakit: na-disillusion ang mga tao sa mga "Dilawan" lalo na sa mga naging insensitive actions at statements ni "PNoy" noon, at siyempre malaking factor yung mga paninira online ng Marcos forces sa mga Aquino.
Anyway, ni wala sa hinagap ko itong pagbabalik ko, kasi feeling ko noon wala naman akong mahihita rito sa bayan ng Bayambang; walang kahit anumang oportunidad. Napakarami kong kakaibang experience sa Metro Manila that scraped the highs and lows of life na naging malaking tulong sa naging papel ko sa buhay bilang isang writer, at malaki ang pasasalamat ko run. Pero napakalaki rin ng pasasalamat ko nung umuwi ako rito, dahil 'di ko na rin kaya yung buhay sa siyudad -- yung natatrap araw-araw ng hanggang dalawang oras sa traffic sa EDSA at kahit saang lupalop -- papasok pa lang yun, mataas na gastusin, sari-saring polusyon, overcrowding, ingay, init at alinsangan, krimen, at sobrang kumpetisyon sa trabaho...
Tumatanda na rin kasi ako nun. Kumbaga, hindi na rin ako mabenta sa merkado. Kaya subconsciously siguro, hinahanap-hanap ko na ang simpleng buhay probinsya. Kaya siguro nag-LSS ako sa kantang "Take Me Home, Country Roads" ni John Denver noon, isang kantang di ko naman kapanahunan.
Pagdating ko rito, I didn't know what to expect, pero nature ko to give my all in everything I choose to put my heart into, kaya yun ang inatupag ko: ibigay ang buong sarili. Pero bukod dito, napakalaking factor yung malaman kong magsisilbi ako sa isang tao na kumbinsido akong may tunay na puso sa paglilingkod-bayan. I think I perfectly matched his campaign tagline of "Baley Ko, Pawilen Ko, tan Tulungan Ko" (Bayan Ko, Babalikan Ko, at Tutulungan Ko), because even though I had no billions of bucks to offer, I had a million bits of knowledge and experiences to share that can be helpful to a lot of people back home.
Sari-saring tao ang aking nakilala mula sa iba't ibang antas ng lipunan, kaya't iba't ibang ugali rin ang aking kailangang pakibagayan sa araw-araw. May magalang, may sweet, may super friendly, may medyo maangas at mayabang, may di namamansin na akala mo kung sino (feeling superior siguro?), may aloof (sobrang tahimik at mahirap timplahin), may super-daldal, may medyo bastos.... Napansin kong medyo marami-rami sa mga ito ang ilag sa akin sa 'di ko mawaring dahilan -- bagay na nakapagtataka sa akin dahil hindi ako sanay sa ganoong trato. Kahit saan kasi ako magpunta dati, feeling ko maraming tao ang natural na friendly sa akin kasi ako ay si Mr. Nice Guy at mukhang mahiyain kaya't hindi intimidating.
Kahit nakailang linggo na ako sa trabaho, medyo disoriented pa 'ko nun. Sa halip na CENPELCO, ang nasasabi ko lagi ay MERALCO. Tapos biglang magke-crave at maghahanap ako ng iba't ibang bagay na wala rito o mahirap hanapin. (Tulad na lang ng Vietnamese food like pho, New York pizza ng Yellow Cab, oatmeal-raisin cookie at coffee latte sa McCafé, o kaya'y bagel ng Country Style.) Akala ko talaga minsan nasa Maynila pa ako. Subalit bigla akong matatauhan na nasa Pangasinan na talaga ako dahil ang mga naririnig kong pananalita sa Tagalog ay biglang iba ang punto at may kakaibang mga adisyunal na salita. Example: "Bakit ey?" "Ta ni, pupunta ako dun." "Halika na siren."
Sa dami ng kailangang gawin sa araw-araw, wala akong panahon sa sarili ko. Wala rin akong panahon makipagkaibigan ng malaliman. Buti na lang at marami akong alam na anti-stressors o iba't ibang paraan upang magrelax at magreset nang hindi na gumagastos o umaalis ng bahay o upuan. Ang importante sa akin ay magawa ang dapat gawin, makuha ang tamang impormasyon sa informant ng agad-agaran, dahil kumbaga, ang balita ay hindi naghihintay ng oras. Hindi ka rin hihintayin ng mayor kung kelan ka ok. Lahat ng task at request niya ng tulong, kailangang magawa agad.
Besides, tulad ng nasabi ko na, nasa stage na ako ng life na tapos na sa pakikipagcompete sa iba, pagpapa-impress, 'pakikipaglandian' (for lack of a better word), pakikipagplastikan, etc. Galing kasi ako sa mga apat na taon ng psychospiritual counseling noon sa Maynila kung saan pinakamalaking bagay sa akin ang self-awareness at authenticity. ...At bago pa 'yan, top priority ko ang spiritual growth, dahil ilang taon din akong aktibo sa transparochial Catholic charismatic movement. Because of these out of the usual pursuits, ang dami kong naging kaibigan at kakilala hindi lang sa simbahang kinabibilangan ko kundi sa iba't ibang Protestant at iba pang Christian churches, both online at offline. (Para ngang mas marami pa akong nakilala through FB Messenger kahit never ko pa na-meet in person).
This means a bizarre (because previously unthinkable) set-up in which Christians of various denominations got together to pray, even pray for one another. Normally, it shouldn't even happen, given our basic theological differences.
Batid kong hindi ako madaling maispelling ng iba, o ng karamihan. Iyan ay dahil diyan sa background kong iyan na pinili ko -- consciously at by choice talaga. May pagka-monk ang napili kong journey sa gitna ng tinatawag na secular world. Yan kasi ang sa tingin ko na pinaka-akmang "state of life" ko given the unique circumstances in my life.
Anyway, iyan ang tunay na ako pagdating ko sa Bayambang na hindi alam ng mga taong nakakasalamuha ko. Alam kong medyo kakaiba at di maiintindihan ng marami. Isang taong di na bumabata kaya't marami sa aking mga ka-opisina ay parang mga anak ko na, kaya't di na mahilig magpapicture, pumorma ng husto para magmukhang guwapo, at let's just say may mga iniinda na ring sakit. Iba na kasi ang naging prayoridad ko sa buhay: knowing God, evangelization, spirituality, service, community, as well as wholeness, psychospiritual growth, healing from various traumas of childhood, grief work, self-actualization, search for deeper meaning and purpose in life, peace of mind.
Pagrepaso ko sa mga photos sa archive ko sa trabaho sa ilalim ng taong 2016, kapansin-pansin sa akin na marami sa mga nakilala ko at nakatrabaho ay wala na sa munisipyo, at nakalulungkot na ang ilan sa kanila ay wala na rin sa mundong ito. Ang isa pa nga sa kanila ay suking duktor ko pa, na isa sa mga nabiktima ng covid-19 noong pandemya. Ang isa naman ay pumanaw matapos madisgrasya sa motorsiklo, at ang isa ay namatay dahil sa karahasan -- binaril ng kung sinumang demonyo sa 'di malamang kadahilanan.
Sa loob pala ng sampung taon, ang dami-daming maaaring mangyari, kaya't laking pasalamat ko sa Diyos na andito pa ako at marami pa rin naman sa mga nakagisnan kong makasama sa trabaho. Marami na rin ang dumagdag na pumalit, ngunit 'di ko maiwasang malungkot sa mga wala na, lalo pa't mayroon silang kanya-kanyang naiambag.
Kapansin-pansin din na wala sa ni isa mang photo ang taong nag-chat sa akin sa FB na mayroong opening sa munisipyo: ang noo'y Tourism Officer na si Chris Gozum. Parang walang naging pagkakataon, o kaya'y isa yun sa mga nawawala dahil nadelete unintentionally.
Makikita rin sa mga photos ang laki ng pinagbago ng munisipyo mula sa taong iyon. Dahil sa tapat at mabuting pamamahala, ang laki rin at ambilis ang pinagbago ng bayan ng Bayambang kahit na sa mga di inaasahang bagay.
Designated as the town's Public Information Officer (meaning unofficial, without the Sangguniang Bayan's institutionalization via legislation or ordinance), I also wrote most of the mayor's speeches. It tickled me no end that it was my own words the townfolk listened to without knowing each time the mayor read his speech from a prepared script. It felt weird each time I had to listen to myself on the biggest occasions as the mayor delivered a speech, and no one else knew it except for those few individuals who had knowledge of the inner workings of the local government.
Dahil mahilig nga akong pagsulat, I attempted to make a diary as a PIO, pero di ko kinayang isustain dahil siyempre nakafocus ako lagi sa mga araw-araw na gawain ng Munisipyo. I was too busy documenting the mayor's first 100 days in office. Nakakapagod, pero somehow, I felt at home, like figuratively and literally.
Anyway, hindi nagtagal ay napagtanto kong dito ako inilagay ng Diyos sa dahilang Siya lang ang nakakaalam. From my own point of view, it's an entirely different battleground, but it is not much different from a religious missionary work after all. In public service, I have found, it is the same life of service, hard work, selflessness, hiddenness, a constant battle with the egotistical self in the name of serving others, serving God's people, it is the same dependence on God for provision of needs and most especially wisdom.
In this new battlefield, not everything is, of course, "coming up roses" -- that's par for the course. For example, I found myself in the middle of a fierce political war in a town where everybody knows everybody, something which was very difficult on my mental health, on top of my huge workload, thus causing me sleepless nights. It's because the 'war' involved things that are supposed to be anathema to me: hatred, vindictiveness, hidden agenda, intrigue, lies/slander/false charges... Every day, there was also a clash of ideas, of personalities, of perceptions and interpretations, and most especially assumptions and presumptions. 'Pag sobrang hirap ng sitwasyon, napapatanong na lang ako bigla ng, "Ano ba 'tong pinasok ko? Akala ko ba puro petiks lang ang trabaho sa gobyerno?" Pero kalauna'y nareresolba din at nagagawan ng paraan.
It was also a humbling experience to serve in this capacity while being incapacitated or inadequate in some way. I was challenged in so many ways I never expected, starting with the day's topic or subject of news coverage. (At this point, I know it's corny, but the song "A Whole New World" kept playing in my mind.) Lahat kasi bago sa akin. At lahat ay kailangan kong alamin. Nakakagulat na ang lawak pala ng scope ng trabaho ko. Basta kasi may pasabog na balita, kailangan ko itong alamin at sundan, kahit ano pa yan: sesementuhing daan, feeding ng mga malnourished, tulong sa pulis at bumbero, pagsasaayos ng palengke, paggawa ng bus terminal, bagsakan, trike terminal.... Nevertheless, in that way, it seldom got boring for me, a person who gets bored so easily. May mga balita na tuwang-tuwa ako icover, at mayroon ding 'di ko masyadong type, pero lahat ay kailangang gawin ng tama at may puso.
It was a far cry sa mundong dati kong ginagalawan: the length and breadth of Metro Manila, especially the Pasay-Paranaque-Makati areas, BPO/KPO firms, side hustles like editing papers and writing for publications as a freelancer.
Ang hirap pala maging mayor! (Try niyo para maintindihan niyo rin.) It means overseeing more than 30 units/departments, coordinating with several national government agencies, and supervising 77 barangay chiefs of a town with about 120,000 residents. In terms of paper works alone, you need to go over and sign a pile of documents around a foot high every single day. You have to constantly balance the oftentimes conflicting needs, demands, wants, and wishes of different sectors. I don't know why anyone would want all that. One time, I said to myself, I am not that crazy (yet) to even dream of it. Unless you were called into it, para kang kumuha ng batong ipupukpok sa ulo mo. (Sorry na sa lahat ng pulitiko, haha.)
That's what 2016 was all about to me, and this story continues to this day, 10 years hence, a life of living by faith, following one's own unique calling, a life of reliance on something bigger and something outside myself.
Archives
01/01/2004 - 02/01/2004 02/01/2004 - 03/01/2004 03/01/2004 - 04/01/2004 04/01/2004 - 05/01/2004 05/01/2004 - 06/01/2004 06/01/2004 - 07/01/2004 07/01/2004 - 08/01/2004 08/01/2004 - 09/01/2004 09/01/2004 - 10/01/2004 10/01/2004 - 11/01/2004 11/01/2004 - 12/01/2004 12/01/2004 - 01/01/2005 01/01/2005 - 02/01/2005 02/01/2005 - 03/01/2005 03/01/2005 - 04/01/2005 04/01/2005 - 05/01/2005 05/01/2005 - 06/01/2005 06/01/2005 - 07/01/2005 07/01/2005 - 08/01/2005 08/01/2005 - 09/01/2005 09/01/2005 - 10/01/2005 10/01/2005 - 11/01/2005 11/01/2005 - 12/01/2005 12/01/2005 - 01/01/2006 02/01/2006 - 03/01/2006 03/01/2006 - 04/01/2006 04/01/2006 - 05/01/2006 05/01/2006 - 06/01/2006 06/01/2006 - 07/01/2006 07/01/2006 - 08/01/2006 08/01/2006 - 09/01/2006 09/01/2006 - 10/01/2006 10/01/2006 - 11/01/2006 11/01/2006 - 12/01/2006 12/01/2006 - 01/01/2007 01/01/2007 - 02/01/2007 02/01/2007 - 03/01/2007 03/01/2007 - 04/01/2007 04/01/2007 - 05/01/2007 05/01/2007 - 06/01/2007 06/01/2007 - 07/01/2007 07/01/2007 - 08/01/2007 08/01/2007 - 09/01/2007 09/01/2007 - 10/01/2007 10/01/2007 - 11/01/2007 11/01/2007 - 12/01/2007 12/01/2007 - 01/01/2008 01/01/2008 - 02/01/2008 02/01/2008 - 03/01/2008 03/01/2008 - 04/01/2008 04/01/2008 - 05/01/2008 05/01/2008 - 06/01/2008 06/01/2008 - 07/01/2008 07/01/2008 - 08/01/2008 08/01/2008 - 09/01/2008 09/01/2008 - 10/01/2008 10/01/2008 - 11/01/2008 11/01/2008 - 12/01/2008 12/01/2008 - 01/01/2009 01/01/2009 - 02/01/2009 04/01/2009 - 05/01/2009 05/01/2009 - 06/01/2009 06/01/2009 - 07/01/2009 07/01/2009 - 08/01/2009 08/01/2009 - 09/01/2009 09/01/2009 - 10/01/2009 10/01/2009 - 11/01/2009 11/01/2009 - 12/01/2009 01/01/2010 - 02/01/2010 02/01/2010 - 03/01/2010 03/01/2010 - 04/01/2010 04/01/2010 - 05/01/2010 05/01/2010 - 06/01/2010 06/01/2010 - 07/01/2010 07/01/2010 - 08/01/2010 08/01/2010 - 09/01/2010 09/01/2010 - 10/01/2010 11/01/2010 - 12/01/2010 01/01/2011 - 02/01/2011 02/01/2011 - 03/01/2011 03/01/2011 - 04/01/2011 04/01/2011 - 05/01/2011 05/01/2011 - 06/01/2011 06/01/2011 - 07/01/2011 07/01/2011 - 08/01/2011 08/01/2011 - 09/01/2011 09/01/2011 - 10/01/2011 10/01/2011 - 11/01/2011 11/01/2011 - 12/01/2011 12/01/2011 - 01/01/2012 02/01/2012 - 03/01/2012 03/01/2012 - 04/01/2012 04/01/2012 - 05/01/2012 05/01/2012 - 06/01/2012 06/01/2012 - 07/01/2012 07/01/2012 - 08/01/2012 08/01/2012 - 09/01/2012 09/01/2012 - 10/01/2012 10/01/2012 - 11/01/2012 11/01/2012 - 12/01/2012 12/01/2012 - 01/01/2013 01/01/2013 - 02/01/2013 02/01/2013 - 03/01/2013 03/01/2013 - 04/01/2013 04/01/2013 - 05/01/2013 05/01/2013 - 06/01/2013 06/01/2013 - 07/01/2013 07/01/2013 - 08/01/2013 08/01/2013 - 09/01/2013 09/01/2013 - 10/01/2013 10/01/2013 - 11/01/2013 11/01/2013 - 12/01/2013 12/01/2013 - 01/01/2014 01/01/2014 - 02/01/2014 02/01/2014 - 03/01/2014 03/01/2014 - 04/01/2014 04/01/2014 - 05/01/2014 05/01/2014 - 06/01/2014 06/01/2014 - 07/01/2014 07/01/2014 - 08/01/2014 10/01/2014 - 11/01/2014 11/01/2014 - 12/01/2014 01/01/2015 - 02/01/2015 03/01/2015 - 04/01/2015 04/01/2015 - 05/01/2015 05/01/2016 - 06/01/2016 07/01/2016 - 08/01/2016 08/01/2016 - 09/01/2016 02/01/2018 - 03/01/2018 03/01/2018 - 04/01/2018 07/01/2018 - 08/01/2018 04/01/2019 - 05/01/2019 05/01/2019 - 06/01/2019 09/01/2019 - 10/01/2019 02/01/2020 - 03/01/2020 04/01/2020 - 05/01/2020 05/01/2020 - 06/01/2020 06/01/2020 - 07/01/2020 07/01/2020 - 08/01/2020 08/01/2020 - 09/01/2020 09/01/2020 - 10/01/2020 01/01/2021 - 02/01/2021 10/01/2021 - 11/01/2021 11/01/2021 - 12/01/2021 12/01/2021 - 01/01/2022 05/01/2022 - 06/01/2022 06/01/2022 - 07/01/2022 08/01/2022 - 09/01/2022 10/01/2022 - 11/01/2022 02/01/2023 - 03/01/2023 08/01/2023 - 09/01/2023 10/01/2023 - 11/01/2023 12/01/2023 - 01/01/2024 01/01/2024 - 02/01/2024 02/01/2024 - 03/01/2024 05/01/2024 - 06/01/2024 07/01/2024 - 08/01/2024 08/01/2024 - 09/01/2024 09/01/2024 - 10/01/2024 10/01/2024 - 11/01/2024 11/01/2024 - 12/01/2024 01/01/2025 - 02/01/2025 03/01/2025 - 04/01/2025 04/01/2025 - 05/01/2025 05/01/2025 - 06/01/2025 06/01/2025 - 07/01/2025 07/01/2025 - 08/01/2025 08/01/2025 - 09/01/2025 09/01/2025 - 10/01/2025 10/01/2025 - 11/01/2025 11/01/2025 - 12/01/2025 12/01/2025 - 01/01/2026 01/01/2026 - 02/01/2026 02/01/2026 - 03/01/2026
Subscribe to Comments [Atom]